سلیم فرزان

سلیم فرزان به سال 1297 در تهران گذر تقى‏خان در یك خانواده‏ى اصیل و متدین دیده به جهان گشود، دوران كودكى را مثل سایر هم‏سن و سال‏هاى خود به بازى در كوچه مى‏پرداخت ولى در كلاس دوم دبستان بود كه به واسطه گوش دادن به صفحات گرامافون كه در منزل داشتند به موسیقى علاقمند شد. گرایش و علاقمندى وى به موسیقى روزبروز شدیدتر مى‏شد به طورى كه دیگر به جاى بازى و شیطنتهاى بچه‏گانه در منزل پس از انجام تكالیف مدرسه، فقط به موسیقى كه از صفحات گرامافون پخش مى‏شد توجه نشان مى‏داد و همین امر هم موجب گشت تا پدر او ویولنى براى وى خرید و نام او را در كلاس شخص به نام آقاى پرورش كه در خیابان امیریه واقع بود نوشت تا تعلیم ویولن بگیرد سلیم فرزان حدود 5 سال كه در كلاس بود بر اثر علاقه زیاد به موسیقى مراحل ترقى و فراگیرى علم موسیقى را به سرعت طى كرد و خود مبصر و بزرگ كلاس بعد از استاد گردید. سلیم‏فرزان مى‏گوید: «دایى داشتم به نام عباسقلى‏خان كه خود با موسیقى اصیل ایران آشنایى و ردیفها را مى‏دانست روزى از من پرسید؟ دایى‏جان بگو ببینم در كلاس چه تمرین مى‏كنید؟ چه مى‏خوانید؟» من در جواب گفتم: «روى دستگاه ماهور و گوشه‏هاى آن كار مى‏كنیم و بلافاصله گفت یك قطعه برایم بزن و قسمتى از ماهور را با ویولن نواختم». ولى دایى‏جان گفت: «ماهور این هست كه من هم‏اكنون براى شما مى‏خوانم، دقت كن و آن را به حافظه‏ى خود بسپار». سپس قطعه‏اى در ماهور خواند و گفت: «موسیقى ایرانى به خصوص سنتى، موسیقى‏اى ابداعى است كه هر نوازنده و هر خواننده باید در قسمت آواز بخصوص از خود خلق كند، ابداع كند و نوازنده هرچه خواننده خواند بتواند جواب دهد». به هر حال سلیم‏فرزان مدت 3 سال نواختن ویولن را ادامه داد ولى چون دلش در گرو نواختن ساز دیگرى چون قره‏نى (كلارینت) بود این ساز را براى فراگیرى انتخاب و شروع به تمرین نزد استادى به نام ابوالقاسم‏خان كرد، مدت یك سال نزد این استاد كار كرد چون به نواختن این ساز علاقه‏اى وافر داشت تمام آموخته‏هاى استادش را فراگرفت به طورى كه استاد وى گفت: «من دیگر چیزى ندارم كه به شما بیاموزم مى‏توانى خودت از جاهاى دیگر چیزهایى بیاموزى و به معلومات خود افزوده كنى». پس از چندى سلیم‏فرزان به استخدام موزیك ارتش درآمد كه مدت 19 سال همكارى وى ادامه پیدا كرد و شاگردان خوبى را هم براى دسته‏هاى موزیك ارتش تربیت كرد كه باید از آقایان: محمد نظرى، سیارگان، حسینى و تنى چند دیگر نام برد. سلیم‏فرزان در سال 1322 توسط مجید وفادار به رادیو راه پیدا كرد و در اركستر مجید، اركسترهاى مختلف و برنامه‏هاى گلها به طور مداوم همكارى كرد و هرچند گاه هم آهنگهایى را مى‏ساخت و به آنان مى‏داد و چون فردى بود ارتشى مثل تنى چند از هنرمندان دیگر رادیو نام مستعار سلیم فرزان را انتخاب كرد در صورتى كه نام حقیقى وى سلیمى‏تبار است. سلیم‏فرزان علاوه بر همكارى با رادیو، از سال 1336 همكارى خود را با وزارت فرهنگ و هنر آن وقت آغاز و در مدارس تدریس موسیقى سرود كرد و در اركسترهاى این مركز هنرى و فرهنگى كه با همكارى رادمرد، فروتن‏راد و... اداره مى‏شد كار كرد. وى در سال 1330 در خیابان سلسبیل براى تعلیم موسیقى كلاسى باز كرد به نام «كلاس موسیقى سلیم‏فرزان» كه مدت 15 سال به فعالیتش ادامه داد. سلیمى تبار كه نام ایشان را به همان اسم مستعار و رادیویى‏اش سلیم فرزان یاد مى‏كنیم، حدود 33 سال فعالیت مستقیم در رادیو داشت كه در این مدت حدود 60 آهنگ ساخت و در رادیو اجرا و ضبط و پخش گردید و در سال 1355 بنا به درخواست خودش از رادیو استعفا داد. سلیم‏فرزان یكبار در چهارچوب، مبادلات فرهنگى و هنرى، همراه اركستر گلها براى اجراى برنامه‏هایى به افغانستان سفر كرد.